Martin Van Der Eijk / 6 juni 2019

Sterke line-up betaalt zich uit: Outsource IT boordevol kennis en inspiratie

Nóg meer dan de vorige twee edities was Outsource IT 4 juni in Flint een evenement boordevol kennis, inspiratie en handvatten, met vaart én humor aangereikt door ondernemende topsprekers die digitale transformatie met succes in de praktijk brengen. Dagvoorzitter Joep Stassen zei het al bij de aftrap: ‘Met deze line-up wacht u een waardevolle middag. Doe vooral mee, reageer en stel vragen. Make it worth your while, maak deze dag het waard!’ Dat lieten de 150 deelnemers, beslissers, managers, techneuten en eindgebruikers uit de domeinen zorg, onderwijs, overheid en bedrijfsleven, zich geen twee keer zeggen. Interactie alom!

Wat heeft klootschieten met digitale transformatie te maken? Compleet andere werelden, zou je denken. Maar bij de start van Outsource IT treft die vergelijking toch echt doel. Op het grote projectiescherm in de AFASzaal van Flint krijgt het publiek vier sportieve beelden voor ogen: van roeiers, bergbeklimmers, fierljeppers en, inderdaad, klootschieters. De zaal is aan zet: welke foto is van toepassing op digitale transformatie binnen jouw organisatie? ‘Deel het met je buurman of buurvrouw, je fantasie mag op hol’, roept Stassen, die dit kunstje van een evenement lucht en vaart geven wel verstaat als ‘corporate comedian’.

Topoverleg in de zaal. Dan is het tijd om wat vergelijkingen te delen. ‘Ik ga voor fierljeppen’, zegt een IT-manager nadat hij de microfoon, een groot maar zacht vierkant gevaarte, heeft gevangen. ‘Voor ons geldt: digitale transformatie is avontuurlijk met elkaar aan de overkant komen. Maar wij begeleiden ook klanten, we helpen ze naar de cloud. Dan zijn we meer gids, meer de bergbeklimmers.’ Stassen is benieuwd: ‘Wie heeft er voor klootschieten gekozen?’ Er gaat een vinger de lucht in. ‘Dat is mijn associatie als ik denk aan digitale transformatie. Veel organisaties gooien een kloot, om er vervolgens achteraan te gaan en zo steeds de volgende stap te zetten.’

Kennisplatform

Outsource IT is meteen los. Stassen pakt door. Hij roept Edwin van Korlaar op het podium, commercieel directeur van Xcellent. De IT-serviceprovider uit Amersfoort is organisator van de dag, maar profileert zich in de campagne ernaartoe niet als zodanig. Waarom? ‘Omdat Outsource IT in onze ogen een onafhankelijk kennisplatform is. Het is weliswaar powered by Xcellent, maar het gaat om kennisdeling. De ontwikkelingen op het gebied van IT gaan heel snel, wij zitten er midden in. Daarom zijn we drie jaar geleden met Outsource IT gestart. Niet alleen maar als een jaarlijkse IT-dag, maar als een platform. Wij zijn daar graag facilitator van, zodat we van elkaar kunnen leren.’

‘Digitale transformatie en samenwerken’ is deze keer het thema. Digitale transformatie is een buzzwoord, een hype. Iedereen heeft er de mond van vol. En toch zijn veel bedrijven vooral bezig met vernieuwen van hun IT-omgeving, met het vervangen van oude computers en servers. Digitaal transformeren gaat veel verder dan dat. Het is nadenken over de stip aan de horizon. Over de vraag: hoe ziet onze markt er over pakweg vijf of tien jaar uit? En waar moet onze business naartoe om het leven van onze klanten nog een beetje beter, makkelijker of mooier te maken?

Publiek Outsource IT 2019

Tijd om het begrip door een expert te laten duiden. Marco Gianotten bestijgt het podium. Hij is CEO van het toonaangevende onderzoeks- en adviesbureau Giarte, veelgevraagd spreker in binnen- en buitenland en wordt beschouwd als visionair binnen IT. ‘Marco, jij bent een soort VAR, hè?’ vraagt Stassen om het ijs te breken. ‘Ja, soms wel. Ik ben een insultant. We zien hier allemaal heel aardige mensen, maar er moet soms een klootzak zijn die het probleem benoemt. Klootschieten, dat doen wij.’

Terminale serieusheid

Gianotten springt van de hak op de tak, maar de goede verstaander plukt nuttige tips uit zijn woordenstroom. ‘Hoe vlieg je digitale transformatie nou aan? Een datacenter wegdoen of niet is niet interessant. Creativiteit wel. Maar veel van ons bevinden zich in de creativiteitscurve midden in de fase van terminale serieusheid. Wees verbaasd, vraag veel waarom, lach veel.’

Hij raakt op stoom. Nog een advies: ‘Stel de mens centraal in digitale transformatie. Vraag aan een gemiddelde organisatie: is IT stressverhogend of stressverlagend? Het antwoord: stressverhogend. Dat is niet de bedoeling.’

Gianotten pleit voor meer empathisch vermogen, gamification en design thinking. SLA’s? Weg ermee, zo predikt Gianotten. ‘Alles wat je nu met je business afspreekt in een SLA is onzin. SLA staat voor Secrets, Lies and Assumptions. Het is abracadabra. Als er een storing is, ellende, dan zegt de IT’er: ‘De KPI’s in de SLA staan op groen.’ Maar de tent staat in de fik. Wat denk je dat mensen dan doen? Die worden boos. SLA’s zeggen niets over de ervaringen van gebruikers en de echte impact op business. Minder dan twee procent van de bijna tweeduizend KPI’s in de zorg zijn gericht op de zorg. SLA’s zijn watermeloenen.’

Stassen: ‘Je zegt heel veel in korte tijd.’ Hij vraagt om een samenvatting: waar gaat het om als je als IT’er wil bijdragen aan digitale transformatie binnen een organisatie? Gianotten: ‘Dat je waarde op hoog niveau toevoegt. In termen van geld, maar ook aan de zachte kant. Beleving, aandacht, empathisch vermogen: dat moet toenemen. Volg trainingen op het gebied van gamification, finance – niet investeren om vijf jaar vast te liggen – en design thinking. Mijn drie belangrijkste tips aan IT-afdelingen binnen organisaties: speel jezelf vrij, zorg dat je versnelt en zorg dat je iets supergaafs doet, waardoor het collectieve vertrouwen toeneemt. Dat de CFO denkt: die werkplekken zijn leuk, maar de mensen van IT maken hiermee het verschil.’

Omturnen

Ondertussen staat Eric Razenberg te trappelen. Als CEO geeft hij vorm aan de digitale transformatie die ThiemeMeulenhoff doormaakt. De educatieve uitgeverij, voorheen vooral bekend van de lesboeken in het onderwijs, ontwikkelt zich tot een moderne en innovatieve learning design company. ‘Een boekenuitgeverij ruim tweehonderd jaar oud omturnen naar het digitale tijdperk: hoe doe je dat? Daar praat ik vandaag over.’

Dat doet hij bevlogen en in rake volzinnen. Het is een inspirerend verhaal. Razenberg vertelt over de organisatie zoals hij die in 2013 aantrof: een schip dat flink water maakte. ‘Ondertussen was de wereld hard aan het veranderen. Wij maakten boeken voor kennisoverdracht, maar dat laatste namen computers over. Spelers als Microsoft, Google en Amazon betraden de onderwijsmarkt, er kwam steeds sterkere competitie. De markt stond op het punt disrupt te worden. We realiseerden ons: we moeten zelf bewegen, voordat we overbodig worden gemaakt en ons eigen Kodakmoment hebben.’

En bewegen deden ze. Waarnaartoe? Dat wist Razenberg zijn organisatie in het begin ook niet precies te vertellen. ‘Maar het heeft zeker iets te maken met content, technologie en learning design. Interactieve, digitale, adaptieve en gepersonaliseerde leersystemen die altijd van techniek gebruikmaken. Een ding wist ik zeker: we moesten weg waar we vandaan komen.’

Honderd procent geflipt

Razenberg verhaalt over de moeilijke beslissingen die hij moest nemen, zoals afscheid nemen van de uitgevers – en dat bij een uitgeverij. Ook de managers verdwenen. Er kwamen zelforganiserende teams, er ontstond een mentaliteit van experimenteren, bijstellen en weer door. En nu? Het businessmodel van ThiemeMeulenhoff is honderd procent geflipt, zegt Razenberg. ‘Als in omgedraaid, haha. We zijn zes jaar onderweg en hebben nog zeker vier jaar nodig. Maar de groei is sinds tien jaar weer terug. In 2017 zijn we overgenomen door Klett Gruppe, de grootste educatie-provider in Europa. Allemaal super hoopgevend. Het verhaal laat zich makkelijk vertellen, maar het was en is een enorm zwaar proces. Soms weten we het nog steeds niet helemaal, maar onze medewerkers accepteren het wel.’

Zijn tips aan organisaties die radicaal willen veranderen? ‘Het helpt als de urgentie er is. Met een burning platform heb je een reden om in beweging te komen. Twee: luister naar je klanten. Zij vertellen je zelf hoe je hun geld kunt verdienen. Drie: ga niet overanalyseren. En tot slot haal ik graag een quote van Churchill aan: ‘If you’re going through hell, keep going. Deze quote is zo waar als maar kan, het is echt niet alleen een succesverhaal dat ik hier vertel. Geef niet op, blijf zoeken naar de nieuwe realiteit.’

Mensen meenemen

Even laten bezinken. Na de pauze schuiven adviseurs Albert Mulder en Ruud Mol en IT-dienstverleners Laurens van Beurden en Melle Steringa aan voor het eerste rondetafelgesprek. Zij weten vanuit de praktijk wat het is om samen te werken aan digitale transformatie. Wat je moet doen en juist niet moet doen. Hoe zouden zijzelf samenwerken?

Mulder: ‘Je moet wendbaar blijven als organisatie. Dan heb je experts nodig die helpen om te innoveren. 75 procent van de veranderingen komt voort uit sociale innovatie. Dat gaat om ondersteunen van klantbeleving. Hoe doe je dat? Zoek een gids die jou kan meehelpen de toekomst te voorspellen. Waar gaat de behoefte heen? Deze mannen aan tafel hebben allemaal een gereedschapskist waaruit ze tools kunnen halen die voor jou van toepassing kunnen zijn.’

Van Beurden: ‘Binnen digitale transformatie is techniek dominant aanwezig en staat de gebruiker centraal. De rode draad: mensen meenemen, het hele bedrijf omturnen, de macht bij de vloer leggen.’

Kwantumcomputer

Hun plekken aan tafel worden overgenomen door Michel Bouman van Microsoft, Rene Pluis van Cisco Systems International en Ivo Veerman van Eurofiber Nederland. Stuk voor stuk vertegenwoordigers van techpartners waar je niet omheen kunt in het digitale landschap. Een garantie voor interessante kost. Normaal staan deze techreuzen ver van het bed van de mensen in de zaal, maar vandaag gaan ze in op hun rol binnen digitale transformatie: hoe helpen deze visionairs, want dat zijn het, bedrijven die radicaal willen veranderen verder? En waar gaat hun technologie naartoe?

Stassen: ‘Michel, welke kant gaat het op in de digitale wereld? Wat weet jij wat wij nog niet weten?’ Bouman met een knipoog: ‘Dat mogen jullie nog niet weten.’ Dan: ‘De ontwikkelingen gaan straks in een nog hogere versnelling. Momenteel wordt er gewerkt aan de kwantumcomputer, als die op de markt komt gaat het nóg veel harder. Wat we niet moeten vergeten: hoe helpen we de MKB-markt erbij te houden? We moeten op zoek naar het laaghangend fruit. Kleine stapjes maken om daarna een grote sprong te maken. MKB’ers moeten niet te veel zorgen hebben over IT. Dus moeten wij het in hapklare brokken aanbieden. Dat doen we bijvoorbeeld met Azure: een blokkendoos waar je zelf uit kunt pakken wat je nodig hebt.’

Sneltreinvaart

Het wervelende slotakkoord komt van Michiel Muller. De ondernemer put met verve uit zijn ervaringen in het opschudden van bestaande markten met innovatieve concepten. In het verleden deed hij dat samen Marc Schröder met de onbemande tankstations van Tango. Sinds 2015 zorgt Muller met Picnic voor een revolutie in supermarktland. De online supermarkt groeit in sneltreinvaart dankzij onderscheidende kenmerken als gratis bezorging in elektrische autootjes, alle boodschappen tegen de laagste prijs en de Picnic-app, waarin klanten zelf hun bezorgmoment kunnen kiezen én kunnen volgen wanneer het bezorgautootje precies arriveert.

Muller: ‘Alle online markten waren net zo goedkoop of goedkoper dan naar de winkel gaan, maar in de supermarktbranche was dat andersom. Boodschappen laten bezorgen kostte geld, het was premium. Wij dachten: als we dat veranderen, is er een kans. Marktleiders zeiden over Picnic: het kan helemaal niet. Als je dat in de huidige tijd zegt terwijl het voor je neus gebeurt, is dat een beetje link.’

Digitale transformatie? Misschien niet voor de volle honderd procent, maar Muller en consorten omarmden vanaf minuut één de technologie en lanceerden met groot succes een innovatief concept in een traditionele branche. Vooral achter the last mile schuilen sterke staaltjes wiskunde en technologie, waardoor Picnic met afstand de efficiëntste is van alle thuisbezorgende supermarkten. Het draagt eraan bij dat Picnic gratis kan bezorgen en daarmee voor iedereen bereikbaar is.

En dat blijkt wel uit de duizelingwekkende cijfers die Muller opsomt. Inmiddels is Picnic in 95 Nederlandse en Duitse steden actief. De online supermarkt heeft 800 autootjes op de weg en 3000 mensen aan boord. En de groei zet fors door. Muller: ‘Ook in het buitenland zit behoorlijk wat muziek.’

‘Bestaande supermarkten reageren inmiddels’, beantwoordt Muller een vraag uit het publiek. ‘Maar wij zijn begonnen vanuit technologie. Dat speelt een enorme rol in onze processen, er komen giga veel software en algoritmes aan te pas. Een bestaande supermarktorganisatie bouwt dat niet zomaar. Zij hebben niet het DNA dat je nodig hebt in een nieuwe situatie. Ervaring kan je belemmeren, dat je enorm geconditioneerd bent.’

Muller toont zich een begenadigd spreker en inspireert met zijn verhaal. Over transformatie: ‘Hoe sterk je marktpositie ook is, je bent nooit veilig als je niet blijft ondernemen.’ Hij toont beelden van luchtvaartmaatschappijen, ooit krachtige merken maar inmiddels van het toneel verdwenen. ‘Die hebben tientallen jaren niet gereageerd en het dus niet gered.’

In zijn slotwoord richt hij zich met een tip tot de afgevaardigden van organisaties in de zaal: ‘Waarom lukt het sommige bedrijven wel in de snelheid van techniek die verandert, en andere minder? Ik heb vaak gezien dat iemand die binnen een organisatie een ander paadje wil inslaan wordt teruggezogen door het systeem. Er zijn veel redenen om het niet te doen. Maar wat zegt een ondernemer: screw it, let’s do it. Honderd procent kans dat het lukt krijg je niet. Maar je moet op een gegeven moment naar een nieuwe plek gaan. Als de pot met goud niet op plek B ligt, dan is het aardige dat je vanaf daar naar C kunt. Die plek kun je al bereiken door aanpassingen door te voeren of nieuwe techniek in te passen. Ik heb vaak gezien dat het gros van de goede ideeën die achteraf briljant blijken, vaak uit dit soort processen voortkomen. Als je niet bereid bent risico te lopen, kom je nooit op plekken waar je dingen ziet die je nooit gezien hebt. Dat is mijn boodschap. Ik hoop dat jullie die plek tegenkomen.’

Martin Van Der Eijk
Heb jij vragen over dit evenement? Over het thema? Of wil je eens van gedachte wisselen? Stuur mij een bericht en ik neem contact met je op.

Contact

Contact